مهندسی منابع طبیعی-محیط زیست

در حفظ محیط زیست خود کوشاباشید ورودی88 دانشگاه آزادنجف آباد




یکی از شاخه های بیوتکنولوژی نفت که تجاری شده و امروزه در فهرست خدمات ارائه شده توسط شرکت های فعال در زمینه

 مسائل محیط زیستی دیده می شود،‌ پاکسازی زیستی آب ها و خاک های آلوده به ترکیبات نفتی است.

رها شدن نفت و فرآورده های آن در محیط زیست، ادامه زندگی بسیاری از جانداران ساکن اکوسیستم های خشکی و آبی را

 تهدید و با آلوده سازی آب های زیرزمینی، بهداشت انسانی را با خطر جدی روبه رو می کند، همچنین با از میان بردن زیستگاه

 گونه های مفید، اثر منفی خود را بر اقتصاد بخش هایی چون کشاورزی و شیلات تحمیل می کند.

ايران با توجه به دارا بودن 8/58 درصد از منابع نفتي جهان و توليدات پتروشيمي حدود 30 ميليون تن درسال و دارا بودن مقام

دوم ذخاير گازي جهان، وجود بيش از 25000 كيلومتر خطوط انتقال نفت و گاز، دارا بودن بيش از 1300 ايستگاه انتقال

سوختگيري و 10000 تانكر حمل نفت و فراورده هاي نفتي، بسيار در معرض آلوده شدن خاك به فراورده هاي نفتي قرار دارد.

پیامدهای بیولوژیکی انتشار نفت و تأثیرات آن بر محیط زنده عبارتست از :

1)خطرات برای انسان که از ترکیبات غذایی دریایی آلوده شده استفاده میکند.

2) کاهش منابع ماهیگیری ویا آسیب رسانی به حیات وحش نظیر پرنده های دریایی و پستانداران دریایی.

3)  کاهش ارزش های زیبا شناختی دریا و سواحل ناشی از سواحل به نفت آلوده شده.

4) تغییر دراکوسیستم دریایی به وسیله کاهش گونه های جانوری همراه باکاهش در تنوع و نیز قدرت تولید مثل آنها.

5) تغییر در زیستگاه ها ، تأخیر و یا پیشگیری از کلنی سازی های جانوری برای اجتماعات و زاد آوری .

 اثرات بیولوژیکی انتشار نفت :

نفت ارگانیسمهای دریایی و نیز موجودات دریایی نظیر ماهی ها را می کشد، به خرچنگها و دیگر رده های سخت پوستان

آسیب می رساند. دمای قابل تحمل را برای آنها کاهش می دهد و هم به گیاهان و هم جانوران نظیر پلانگتونها و لاروهای

ماهی ها و میکروارگانیسمهای کوچک دریایی آسیب می رساند. نفت جلبکهای خوراکی دریایی را سمی می کند ، چرخه ها

و زنجیره غذایی مهم را مختل می کند و محصولات خوراکی سخت پوستان را کاهش می دهد. همچنین پرندگانی را که در

نفت شناور هستند نیز آسیب می بینند.

کنترل انتشار نفت :

شناور ها ( سدهای مکانیکی ): این شناورها به صورت موانعی شناور به روی آب برای پاکسازی نفت از منابع آبی و برای

پیشگیری از پخش شدن و نشت آن استفاده می شود.

اسکیمرها: اسکیمرها قایقهای کوچکی هستند که می توانند نفت را از آب پاک کنند . اسکیمرهایی که در آنها  پمپ هایی به

 کار گرفته شده ، از نیروی مکش برای جداسازی و پاکسازی نفت شناور در آب  استفاده میکند. 

جاذبها ( عامل جذب مواد ): اسفنجهایی هستند که می توانند نفت را جمع آوری و پاکسازی کنند.

مواد پراکنده کننده: برای شکستن و تقسیم مواد نفتی به مقادیر کمتر استفاده می شود و این مواد را از سطح بالای آب

( رویی ) جابه جا و پراکنده می کنند.

ترمیم زیستی: برای سرعت بخشیدن به فرایند تجزیه زیستی نفت پس از انتشار آن به کار گرفته می شود. در این فرایند

باکتریها و یا دیگر ارگانیسمهای زنده و میکروبهای موجود در دریا  وارد عمل شده و به عمل اکسید شدن نفت کمک می کنند.

بررسي نقش گياهان در پالايش خاك هاي آلوده به هيدروكربنهاي نفتي

بررسي توانايي گياه پالايي سه گياه جو، يونجه و شبدر، گياهان در گلدان هاي حاوي خاك آلوده به گازوئيل (در غلظت هاي 0،

25، 100، 500، 3000 و 40000 پي پي ام) كشت و بعد از طي دوره 120 روزه، غلظت باقيمانده آلاينده از خاك استخراج و

توسط دستگاه گازكروماتوگراف اندازه گيري می شود. بر اساس نتايج بدست آمده ميانگين درصد حذف در مورد گياه جو 86

درصد، براي يونجه و شبدر به ترتيب حدود 81 و 80 درصد، و در شرايط محيط شاهد (فاقد گياه) حدود75 درصد است. ميزان

غلظت اوليه آلاينده بر درصد جوانه زني، وزن خشك گياهان و نتيجتاً بر ميزان كاهش غلظت آلاينده توسط گياه تأثيرگذار است.

با توجه به اثبات نقش گياهان در پالايش خاك هاي آلوده به مواد نفتي و همينطور با نظر به اينكه اين روش به راحتي در مكان

هاي با آلودگي كم تا متوسط قابل اجراست، مي تواند به عنوان روشي مناسب جهت رفع اينگونه آلاينده ها به شمار آيد.

مطالعه تاثير گياه يونجه بر خاك آلوده به نفت خام سبك

آلوده شدن خاك به نفت خام ويا مشتقات آن ميتواند سبب آسيب به محيط زيست شده، بطوريكه سبب از بين رفتن جمعيت

ميكروبي و گياهي خاك شود. با اين حال بعضي از ميكروارگانيسمها قادرند از تركيبات نفتي آلوده كننده خاك به عنوان غذا

استفاده كرده و سبب كاهش آلودگي خاك شوند. بعضي باكتريها داراي قابليت بالايي در كاهش يا حذف آلودگيهاي نفتي خاك

هستند به اين خاطر از آنها در حذف زيستي نفت استفاده ميشود. استفاده از گياهان نيز در كاهش آلاينده هاي نفتي امروزه

مورد توجه قرار گرفته كه در اصطلاح به آن گياه پالايي(Phytoremediation) گفته ميشود. در ميان گياهان علفها و لگوم ها از

اهميت بيشتري برخوردارند. در پديده گياه پالايي همكاري بين ريشه گياه و ميكروارگانيسمهاي خاك در جهت حذف آلودگي

انجام ميشود بطوريكه ترشحات ريشه گياه محيط مناسب را جهت رشد و تكثير ميكروارگانيسمهاي خاك فراهم آورده (محيط

ريزوسفري) كه ميتواند به حذف الودگي نفتي توسط جمعيت ميكروبي كمك نمايد. همچنين ريشه گياه ميتواند مقداري از

تركيبات نفتي خاك را جذب كرده و در حذف آلودگي دخيل باشند. علفها به خاطر گستردگي ريشه خود در خاك، بين ريشه آنها و

آلودگي بيشترين تماس ايجاد شده كه در حذف آلودگي اهميت زيادي دارد.

 

 

 

 

 

نوشته شده در یکشنبه شانزدهم اسفند 1388ساعت 19:41 توسط zohre saboktakin |